Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 η Κυβέρνηση στην προσπάθειά της να περιορίσει την εξαγωγή συναλλάγματος, είχε τη λαμπρή ιδέα να ελέγξει το πόσες μπανάνες θα εισάγονται στην Ελλάδα κάθε χρόνο.
Ο λόγος που επιλέχθηκαν οι μπανάνες ήταν, επίσημα, η προστασία της μικρής ντόπιας παραγωγής από μικρές ντόπιες μπανάνες στην Κρήτη αλλά και η κατανάλωση άλλων ημεδαπών προϊόντων όπως τα πορτοκάλια και τα ροδάκινα.
Ανεπίσημα, μέτρησε και το γεγονός πως είχαμε Σοσιαλιστική κυβέρνηση και οι μπανάνες διακινούνταν από καταραμένες καπιταλιστικές αμερικανικές εταιρείες.
Όπως καταλαβαίνετε, η κατάσταση στους δρόμους, τις λαϊκές και τα μανάβικα των αρχών της δεκαετίας του ’80 είχε μια δόση σουρεαλισμού, καθώς το φρούτο αντιμετωπιζόταν σαν είδος πολυτελείας.
Για να βολέψουν την κατάσταση, οι μανάβηδες είχαν ορίσει ένα άτυπο πλαφόν δύο κιλών ανά άτομο ή στα χωριά που το εμπόρευμα ήταν ακόμα πιο σπάνιο και όλοι ήξεραν όλους, ενός κιλού ανά οικογένεια.
Στο δικό μου χωριό ερχόταν κάθε Σάββατο πρωί ένα αγροτικό γεμάτο μπανάνες και πάρκαρε πάντα σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Κατόπιν ο ιδιοκτήτης έβγαζε μια λίστα με ονόματα και σε κάθε όνομα που του έδινε την καθορισμένη ποσότητα (εμείς είχαμε πλαφόν το ένα κιλό) το έσβηνε από τη λίστα.
Επέτρεπε μάλιστα, σε όποιον δεν ήθελε ν’ αγοράσει εκείνη την εβδομάδα να παραχωρήσει το δικαίωμά του σε κάποιον αλλον. Αρκεί να ήταν και οι δύο παρόντες διότι το μαγαζί είχε αρχές και διαδικασίες.
Ένας άλλος τρόπος προμήθειας, πιο περιπετειώδης, ήταν να πας επίσκεψη σε κάποια χώρα που δεν είχε περιορισμούς όπως η Γερμανία και να φέρεις μαζί σου 5-10 κιλά. Εκεί έπρεπε να πέσεις όμως και σε τελωνειακό με καλή θέληση για να κάνει τα στραβά μάτια.
Ή να σε περιμένει κάποιος έξω από το χώρο ελέγχου και πριν φτάσει η σειρά σου να ανοίξεις βαλίτσες, να τις πετάξεις πάνω από τη χαμηλή μπάρα και να τις πιάσει χωρίς να σας αντιληφθούν.
Το καθεστώς αυτό άρχισε να καταρρέει σταδιακά προς τα τέλη της δεκαετίας του ’80 και οριστικά το 1992-1993, όταν η Ευρωπαϊκή Κοινότητα επέβαλε την πλήρη απελευθέρωση των αγορών και εναρμόνισε τους κανόνες εισαγωγής, κάνοντας τις μπανάνες ένα κοινό και φτηνό προϊόν για όλους.
