Στην αρχαία ελληνική μυθολογία υπάρχουν μορφές που πρωταγωνιστούν σε έπη και τραγωδίες, και άλλες που εμφανίζονται για μια στιγμή — αλλά κουβαλούν τεράστιο συμβολικό βάρος. Μία από αυτές είναι ο Χρυσάωρ, μια φιγούρα σχεδόν άγνωστη στο ευρύ κοινό, αλλά κομβική για την κατανόηση της μυθολογικής σκέψης των αρχαίων.
Ο Χρυσάωρ γεννιέται με έναν από τους πιο βίαιους και ταυτόχρονα ποιητικούς τρόπους της μυθολογίας. Όταν ο Περσέας αποκεφαλίζει τη Γοργόνα Μέδουσα, από το αίμα που χύνεται ξεπηδούν δύο όντα: Αυτός και ο Πήγασος, το φτερωτό άλογο.
Το όνομα Χρυσάωρ προέρχεται από τις λέξεις χρυσός και άορ (σπαθί). Σημαίνει κυριολεκτικά «αυτός που κρατά χρυσό σπαθί». Παρότι δεν σώζεται κανένας μύθος όπου ο Χρυσάωρ μάχεται ή επιδεικνύει ηρωισμό, το όνομά του υποδηλώνει δύναμη, εξουσία και πολεμική φύση. Αυτό από μόνο του δημιουργεί ένα ενδιαφέρον παράδοξο: ένας πολεμικός ήρωας χωρίς πράξεις.
Ο χαρακτήρας δεν έχει δική του αφήγηση, αλλά λειτουργεί ως γενεαλογικός κρίκος. Σύμφωνα με τον Ησίοδο, ενώνεται με την Καλλιρρόη, κόρη του Ωκεανού, και αποκτούν τον Γηρυόνη, τον τρικέφαλο γίγαντα που αργότερα σκοτώνει ο Ηρακλής στον δέκατο άθλο του.
Έτσι, ο Χρυσάωρ γίνεται ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα:
στη Γοργόνα Μέδουσα (το χθόνιο τέρας),
και στον Γηρυόνη, ένα από τα πιο παράξενα πλάσματα της ηρωικής εποχής.
Χρυσάωρ και Πήγασος: δύο δρόμοι από το ίδιο αίμα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η σύγκρισή του με τον «αδελφό» του, τον Πήγασο. Και οι δύο γεννιούνται από το ίδιο αίμα, όμως ακολουθούν εντελώς διαφορετικές πορείες.
Ο Πήγασος ανεβαίνει στον ουρανό, συνδέεται με τους θεούς, την έμπνευση και την ποίηση.
Ο Χρυσάωρ παραμένει στη γη, συνδεδεμένος με τη γενεαλογία, τη βία και τα τέρατα.
Γιατί όμως «ξεχάστηκε». Ίσως επειδή δεν έχει «ιστορία». Ίσως επειδή η μυθολογία αγαπά τους ήρωες με άθλους, όχι τις σιωπηλές μορφές. Κι όμως, ο Χρυσάωρ θυμίζει κάτι ουσιαστικό: ότι στη μυθολογία —όπως και στη ζωή— δεν είναι όλοι προορισμένοι για δόξα. Κάποιοι υπάρχουν για να συνδέουν, να μεταβιβάζουν, να γεννούν το επόμενο κεφάλαιο.
