Ο Θεόδωρος, γέννημα-θρέμμα της Αργολίδας, ήταν επίσκοπος Νίκαιας στη Βιθυνία τον 10ο αιώνα. Κάποια στιγμή, όμως, βρέθηκε στο στόχαστρο των αντιπάλων του που τον κατηγορούσαν ότι δεν θυμίζει και πολύ μοναχό.
Και έτσι, πιάνει χαρτί και πένα και στέλνει επιστολή στον πατριάρχη για να ξεκαθαρίσει τα πράγματα. Ξεκινά με πλήρη ειλικρίνεια. Ναι, παραδέχεται, δεν έχει ούτε τεράστια γενειάδα ούτε κοιλιά που στρίβει στις γωνίες πριν τον ιδιοκτήτη της.
Αλλά –και εδώ αρχίζει το καλό– υπενθυμίζει μια παλιά σοφή ρήση: «η παχιά κοιλιά δεν γεννά καθαρές σκέψεις» (παχεῖα γάρ, φησί, γαστὴρ λεπτὸν οὐ τίκτει νόον). Εννοώντας ότι ο λαίμαργος δεν σκέφτεται τίποτε άλλο από το να καταπιεί.
Το highlight της επιστολής, όμως, είναι αλλού: στη γενειάδα. Ο Θεόδωρος διευκρινίζει ότι τα μάγουλά του καλύπτονται επαρκέστατα — έχει γενειάδα, προφανώς.
Απλώς κυμαίνεται σε φυσιολογικά επίπεδα και δεν ανεμίζει θεαματικά στον αέρα ώστε να λειτουργεί σαν αυτοσχέδιος μυγοδιώχτης (Καὶ μὴν καὶ αὐτοὶ τὰς γνάθους πεπυκασμένας ἀποχρώντως ἔχομεν καὶ τὸν πώγωνα, εἰ καὶ μὴ ὥς τινα μυιοσόβην τὴν ὑπήνην καθειμένην ἐπὶ πολύ).
Ηθικό δίδαγμα: Δεν χρειάζεται ούτε γενειάδα μέχρι το στήθος ούτε κοιλιά σε πρώτο πλάνο για να πάρεις τον τίτλο του «σωστού» μοναχού. Καμιά φορά, λίγη αυτοσαρκαστική διάθεση και καθαρό μυαλό κάνουν καλύτερη δουλειά.
Πηγή:
J. Darrouzès (επιμ.), Épistoliers byzantins du Xe siècle, Archives de l’Orient chrétien 6, Institut français d’études byzantines, Παρίσι 1960.
